Światło zaczarowane w szkle optycznym

Szkło optyczne, to szkło techniczne stosowane na przykład do wyrobu soczewek, pryzmatów i innych elementów układów optycznych. Spotkamy je w aparatach czy mikroskopach, jest także używane do produkcji szkła do okularów. To definicja funkcjonująca od dawna. Zakres produktów, w których finalnie stosuje się szkło optyczne poszerza się wraz z rozwojem technologii. Jednym wspólnym mianownikiem jest jego zastosowanie. Jak sama nazwa wskazuje spotkamy je najczęściej w maszynach czy innych konstrukcjach służących bezpośrednio pracy czy pomocnych w pewnych czynnościach. Jednak ludzka kreatywność nie zna granic i często w historii bywało tak, że pasja czy zawód wykonywany pozwalały dzięki zdobytej wiedzy połączyć dwie zupełnie nie pasujące do siebie na pierwszy rzut oka dziedziny. Tak było właśnie ze szkłem optycznym i przedmiotami, które za cel miały tylko cieszyć oko oglądających.Jeśli chodzi o Polskę to prekursorem zastosowań szkieł przemysłowych poza przemysłem, bo takimi można nazwać zarówno szkła prasowane i jak i optyczne był Jan Sylwester Drost. Pracownik Zakładów Mechaniczno-Optycznych w Katowicach, a jednocześnie absolwent Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Katedrze Szkła pod kierunkiem prof. Stanisława Dawskiego. To co pojawiło się później na polskich stołach i meblościankach wydaje się naturalnym następstwem zdobytego doświadczenia Drosta.

Późniejsza praca w Ząbkowickiej Hucie pozwoliła w pełni rozwinąć skrzydła młodemu inżynierowi, który nie stronił od eksperymentów, a ich efekty zaczął szybko wprowadzać w życie. Głównym założeniem było wykorzystanie niedocenianego dotychczas szkła prasowanego w taki sposób, aby maksymalnie wykorzystać światło, które się w nim załamywało. Do tego celu opracowywał kształty które zamykały wiązkę światła wewnątrz formy szklanej, która odbijała się od krawędzi i wypukłości tworząc niebywałe refleksy na zewnątrz obiektu. Do dziś są to przedmioty wyróżniające się zarówno pod względem estetyki projektu jak i kunsztu inżynieryjnego. Taniec światła w połączeniu z bogatymi kolorami zamkniętymi w szkle prasowanym dają poczucie obcowania z przedmiotem wyjątkowym. Kolor to kolejny aspekt odróżniający prace Drosta od dotychczas stosowanych rozwiązań w produkcji szkła prasowanego. Często spotykamy produkty cechujące się złożona paletą barw eksponowaną zależnie od intensywności i kąta padającego na nie światła. Nie zawsze jesteśmy w stanie jednoznacznie stwierdzić jakiego koloru jest dany przedmiot. Pośród przykładów należy przytoczyć takie projekty jak wazon „Okulus” czy misa „Diatret”. To najbardziej poszukiwane i cenione prze kolekcjonerów przedmioty. Charakterystycznym wspólnym mianownikiem owych projektów jest to, że nie trzeba być znawcą, żeby docenić finalny efekt. To co rzuca się w oczy to przemyślana forma i poczucie braku przypadku w warstwie wizualnej rzucanego światła.

Szczególnego znaczenie nabiera praca Drosta przy zestawieniu z oczekiwaniami władz komunistycznych, które nie były wielkie. Aparat państwowy niespecjalnie przychylnie patrzył na artystyczną warstwę przedmiotów użytkowych. Dlatego tak doceniany jest dorobek ludzi żyjących w poprzednim ustroju. Mimo braku przychylności czy jakiejkolwiek zewnętrznej motywacji pojawiały się przedmioty wyjątkowe pod względem technologicznym i artystycznym w wyniku tylko i wyłącznie prywatnej inicjatywy ich twórców. Między innymi dlatego też są takie wyjątkowe.